Bitki bakımı · Yılbaşı bitkileri
Atatürk çiçeği, Meksika ve Guatemala'ya özgü, Türkiye'de yılbaşı çiçeği, ponsetya ya da poinsettia adlarıyla da bilinen Euphorbia pulcherrima bitkisidir; kırmızı, pembe ya da beyaz renkli kısımları çiçek değil brakte denen yapraklardır ve aydınlık ama doğrudan güneş almayan, 18–21 °C'lik, cereyansız bir odada toprağı yüzeyden kurudukça sulandığında kış boyunca renkli kalır.
Asıl çiçekleri, renkli yaprakların ortasındaki küçük sarı yapılardır. Bitkinin süt gibi beyaz özsuyu ağzı, mideyi ve cildi tahriş edebilir; ancak "ölümcül zehirli" olduğu bilgisi yanlıştır. Kırmızı yapraklar her yıl kendiliğinden yeniden renklenmez: Bunun için sonbaharda bitkinin her gece en az 14 saat kesintisiz karanlıkta kalması gerekir.
Atatürk çiçeği, kasım ortasından ocak başına kadar atölyemizde en çok hazırladığımız saksı bitkilerinden biri. Floristlerimize gelen sorular da her sezon benzer: "Neden Atatürk çiçeği deniyor?", "Yaprakları neden döküldü?", "Seneye yeniden kızarır mı?" Bu rehberde adın hikâyesini belgelerle, bakımı da botanik bahçeleri ve üniversitelerin önerileriyle anlatıyoruz.
Atatürk Çiçeği Nedir?
Atatürk çiçeği, sütleğengiller (Euphorbiaceae) familyasından Euphorbia pulcherrima türünün Türkiye'deki adıdır. Doğada Meksika'dan Guatemala'nın güneyine uzanan bölgede, Pasifik'e bakan yamaçlardaki mevsimsel kuru tropik ormanlarda yetişen, 0,6 ile 4 metre boyunda bir çalı ya da küçük ağaçtır. Evlerdeki 30–60 cm'lik saksı bitkileri, seralarda boyu kontrol edilerek yetiştirilmiş çeşitlerdir. Tür adı pulcherrima Latincede "en güzel" demektir.
Bitkiyi tanınır kılan renkli kısım, botanikte brakte denen, çiçeği çevreleyen değişikliğe uğramış yapraklardır. Asıl çiçekler, braktelerin ortasında kümelenen, siyatyum adı verilen küçük, sarı-yeşil yapılardır. Tür, 1834'te Alman botanikçi Johann Friedrich Klotzsch tarafından bilimsel olarak tanımlandı.
Atatürk çiçeği bakım künyesi
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Latince ad | Euphorbia pulcherrima Willd. ex Klotzsch |
| Familya | Euphorbiaceae (sütleğengiller) |
| Diğer adları | Yılbaşı çiçeği, ponsetya, poinsettia, Noel yıldızı; Meksika'da nochebuena |
| Anavatan | Meksika ve Guatemala (Pasifik yamaçlarındaki kuru tropik ormanlar) |
| Boy | Doğada 0,6–4 m; saksıda genellikle 30–60 cm |
| Işık | Bol ve dolaylı ışık; kışın pencere önü, yazın öğle güneşinden korunmuş yer |
| Sulama | Toprak yüzeyi kuruyunca bol su; tabakta ve saksı kılıfında su bırakılmaz |
| Sıcaklık | İdeal 18–21 °C; renk döneminde en az 13–15 °C; 10 °C altı zarar verir |
| Toprak | Hafif, iyi drene olan, organik maddeli saksı toprağı |
| Gübre | Renk döneminde gerekmez; ilkbahar-yaz büyümesinde dengeli sıvı gübre |
| Çoğaltma | Yaz başında gövde ucu çeliği |
| Zehirlilik | Süt özsuyu ağız, mide, göz ve cildi tahriş eder; ASPCA'ya göre etkisi genellikle abartılır |
Atatürk çiçeğinin diğer adı nedir?
Atatürk çiçeğinin uluslararası adı poinsettiadır; Türkçede bu ad "ponsetya" olarak da yazılır. Halk arasında en yaygın diğer adı yılbaşı çiçeğidir; "Noel yıldızı" adı da kullanılır. Poinsettia adı, bitkiyi 1820'lerde Meksika'dan ABD'ye gönderen ilk ABD büyükelçisi Joel Roberts Poinsett'ten gelir. Meksika'da bitkiye Noel arifesi anlamına gelen nochebuena, Aztek dili Nahuatl'da ise cuetlaxochitl denir.
Neden Atatürk Çiçeği Deniyor?
Bu bitkiye neden Atatürk çiçeği dendiğini kesin olarak gösteren bir belge yoktur; adın yalnızca Türkiye'de kullanıldığı ve 1935'te yayımlanan bir gazete haberiyle ilişkilendirildiği biliniyor. Aşağıda belgelenmiş olanı rivayetten ayırıyoruz.
Belgelenmiş olan
8 Temmuz 1935 tarihli Cumhuriyet gazetesinin birinci sayfasında "Atatürk çiçeği" başlıklı, Şikago kaynaklı kısa bir haber yayımlandı. Habere göre ABD'deki Vanderbilt Üniversitesi'nden bir profesör laboratuvarda "sarışın renkte" yeni bir çiçek elde etmiş, Atatürk'ü Kayseri'deki Amerikan Koleji ziyaretinde görmüş başka bir profesör de bu çiçeğe "Gazi Atatürk" adının verilmesini önermişti. Aynı gün Akşam ve Yeni Asır'da da benzer haberler çıktı. Hiçbirinde poinsettia adı geçmez ve sözü edilen çiçek kırmızı değil sarıdır.
Öte yandan poinsettia bu tarihten çok önce biliniyordu: 1834'te bilimsel olarak tanımlanmış, 1830'lardan beri poinsettia adıyla anılıyordu ve Aztekler tarafından yüzyıllar önce yetiştiriliyordu. Yani haberdeki "yeni çiçek" bu bitki olamaz. İngilizce Vikipedi haberi adın kökeni için "dayanaksız" bulur; doğrulama platformu Malumatfuruş da bitkinin tüm dünyada Atatürk adıyla tescil edildiği iddiasının doğru olmadığını belgelerle gösterir.
- Rivayet: Bir profesör bu kırmızı çiçeği laboratuvarda geliştirip Atatürk'ün adını verdi ve çiçek dünyada bu adla tescil edildi. Belgelenmemiştir.
- Rivayet: Atatürk bu çiçeği çok sever, Türkiye'de tanınması ve yetiştirilmesi için özel çaba gösterirdi. Sık anlatılır, ancak bunu gösteren bir arşiv kaydına ulaşılamamıştır.
- Kesin olan: Ad yalnızca Türkiye'de kullanılır; bitki yurt dışında poinsettia ya da nochebuena adıyla satılır.
Kısacası adın bu bitkiye nasıl geçtiği bilinmiyor; bilinen, onlarca yıldır Türkiye'de bu bitki için kullanıldığıdır.
Yılbaşı Çiçeği ile Atatürk Çiçeği Aynı mı?
Çoğu zaman evet: "Yılbaşı çiçeğinin adı nedir?" diye sorulduğunda kastedilen, kırmızı yapraklı Atatürk çiçeğidir. Ancak yılbaşı çiçeği adı, aralıkta satılan başka iki bitki için de kullanılır ve karışıklık en çok burada çıkar.
"Yılbaşı çiçeği" denen üç bitki
| Bitki | Kırmızı kısım | Nasıl satılır? | Bakımın özü |
|---|---|---|---|
| Atatürk çiçeği (Euphorbia pulcherrima) | Brakte denen renkli yapraklar | Saksıda canlı bitki | Dolaylı ışık, 18–21 °C, toprak yüzeyi kuruyunca sulama |
| Kokina (Ruscus aculeatus + kırmızı meyveler) | Dallara bağlanan meyveler | Kesme demet, buket | Serin, aydınlık yer; toprağa dikilmez |
| Yılbaşı kaktüsü (Schlumbergera) | Gerçek çiçekler | Saksıda canlı bitki | Dikensiz orman kaktüsü; aşırı sulamadan kaçınılır |
Kokina, Atatürk çiçeği gibi saksıda yaşayan bir bitki değil, sert yeşil dallara kırmızı meyvelerin bağlanmasıyla hazırlanan bir demettir. Ne olduğunu, nasıl saklandığını ve anlamını kokina yılbaşı çiçeği bakımı yazımızda ayrıntılı anlattık. İki bitkiyi aynı sezonda bir arada görmek isterseniz yeni yıl çiçekleri seçkimize göz atabilirsiniz.
Atatürk Çiçeği Bakımı Nasıl Yapılır?
Atatürk çiçeği bakımı, bitkiyi soğuktan koruyarak eve getirmek, aydınlık ama doğrudan güneş almayan, 18–21 °C'lik ve cereyansız bir yere koymak ve toprağının yüzeyi kurudukça bol suyla sulamaktan oluşur. NC State Üniversitesi bitkinin kalorifer, şömine ve soğuk cereyandan uzak tutulmasını vurgular. Aşağıdaki yedi adım yılbaşı boyunca yeterlidir.
Eve getirirken soğuktan koruyun
Kışın kısa bir soğuk teması bile yaprak döktürebilir. Bitkiyi sarılı taşıyın, soğuk araçta bekletmeyin.
Aydınlık ve dolaylı ışık alan bir yer seçin
Doğu ya da batı penceresinin yakını veya tül perdeli güney penceresi idealdir. Işık azaldıkça renkli yapraklar daha çabuk solar.
Toprak yüzeyi kuruyunca bol sulayın
Parmağınızı toprağa batırın; üst 1–2 cm kuruysa saksının dibinden su çıkana kadar sulayın. Fazla suyu birkaç dakika sonra tabaktan dökün.
Saksı kılıfını ve folyoyu kontrol edin
Dekoratif folyo ya da kılıf içinde biriken su kökleri çürütür. Sularken bitkiyi kılıftan çıkarın ya da folyonun altını delin.
Sıcaklığı sabit tutun
Gündüz 18–21 °C idealdir. Gece soğuyan cam önü, sık açılan kapılar ve 13 °C'nin altındaki odalar yaprak döktürür.
Kalorifer ve sobadan uzak tutun
Sıcak ve kuru hava renkli yaprakların kenarlarını kurutur. Bitkiyi ısıtıcıdan en az bir metre uzağa koyun.
Renk döneminde gübre vermeyin
Yılbaşı döneminde gübre gerekmez. Bitkiyi seneye de yetiştirmek istiyorsanız beslemeye ilkbaharda, yeni sürgünler başladığında geçin.
Atatürk Çiçeği Evde Nerede Durmalı?
Atatürk çiçeği evde gün boyu bol ışık alan ama öğle güneşinin doğrudan değmediği, sıcaklığı gün içinde fazla değişmeyen bir yerde durmalıdır. Salonun pencereye yakın bir sehpası, aydınlık bir çalışma odası ya da kalorifersiz bir duvarın önü uygundur. Giriş kapısının yanı, balkon kapısının önü ve gece soğuyan pencere pervazı ise en riskli noktalardır.
Atatürk çiçeği güneşi sever mi?
Işığı sever; kışın sabah ve akşam güneşi bitkiye iyi gelir. Yazın öğle güneşi ise yaprakları yakabilir, bu dönemde yarı gölge daha uygundur.
Balkonda yetişir mi?
Kışın hayır: RHS bitkiyi yalnızca yazın dışarıda tutulabilen, kışı içeride geçirmesi gereken bitkiler arasında sınıflandırır. Gece sıcaklığı sürekli 15 °C'nin üzerindeyken yazı yarı gölge bir balkonda geçirebilir.
Bitkiyi mumlardan uzak tutarak süslemenin bir parçası yapmak için yılbaşı dekorasyonu fikirleri yazımıza bakabilirsiniz.
Atatürk Çiçeği Kaç Günde Bir Sulanır?
Atatürk çiçeği belirli bir gün sayısına göre değil, toprağın yüzeyi kuruduğunda sulanmalıdır. Pratikte bu, kaloriferli bir evde çoğu zaman 4–7 günde bir, serin bir odada daha seyrek sulama demektir; küçük saksılar büyüklerden çabuk kurur. Missouri Botanik Bahçesi'nin önerisi açıktır: Yüzey kuruyana kadar bekleyin, sonra toprağı iyice ıslatın ve süzülen suyu atın.
- Yaprakları ıslatmayın: Su toprağa verilir. Renkli brakteler ıslak kalırsa lekelenebilir.
- Pörsüme işaretine dikkat: Hem susuzlukta hem de fazla suda yapraklar sarkar. Önce toprağa dokunun, sonra karar verin.
Atatürk Çiçeği Yaprakları Neden Sararıp Dökülüyor?
Atatürk çiçeği yapraklarının sararıp dökülmesinin en sık nedenleri soğuk ya da cereyan, fazla sulama ve yetersiz ışıktır. Eve geldikten sonra birkaç yaprağın düşmesi ortam değişikliğine normal bir tepkidir; bitki yarı her dem yeşil olduğu için kış sonunda bazı yapraklarını doğal olarak da döker. Yeşil yaprakların çoğu birkaç günde dökülüyorsa sorun konumda ya da sulamadadır.
Atatürk çiçeği sorun ve çözüm tablosu
| Belirti | Olası neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Yeşil yapraklar aniden dökülüyor | Taşıma sırasında soğuk, cereyan, ani sıcaklık değişimi | Bitkiyi 18–21 °C'lik, cereyansız bir yere alın; sulamayı düzenli sürdürün. |
| Alt yapraklar sararıyor, toprak ıslak | Fazla sulama; kılıf ya da tabakta biriken su | Toprak yüzeyi kuruyana kadar sulamayın, kılıftaki suyu boşaltın. |
| Yapraklar sarkıyor, toprak kuru | Susuzluk | Saksının dibinden su çıkana kadar sulayın; bitki birkaç saatte toparlanır. |
| Renkli yaprakların kenarı kahverengi | Kalorifer, soba ya da kuru ve sıcak hava | Bitkiyi ısıtıcıdan uzaklaştırın; ortamı biraz serinletin. |
| Küçük beyaz sinekler, yapışkan yaprak | Beyaz sinek, unlu bit | Sarı yapışkan tuzak asın, yaprakları ılık sabunlu suyla silin. |
Atatürk çiçeği nasıl canlandırılır?
Solmuş bir Atatürk çiçeğini canlandırmak için önce nedeni bulun: Toprak kuruysa bol sulayın, ıslaksa kurumaya bırakın, soğuk bir yerdeyse ılık ve aydınlık bir odaya taşıyın. Gövdesi sert ve yeşil kalan bir bitki çoğu zaman kurtulur; gövdesi yumuşayıp kararmışsa kök çürümesi ilerlemiştir. Beyaz sinek ve yaprak biti gibi zararlılarla mücadele için yaprak biti nedir, mücadele yöntemleri yazımız yol gösterir.
Atatürk Çiçeği Nasıl Kızarır?
Atatürk çiçeğinin yaprakları, sonbaharda her gece en az 14 saat kesintisiz karanlıkta kaldığında kızarır. Bitki bir kısa gün bitkisidir: Uzun gecelerle birlikte çiçek oluşumu başlar ve çiçeğin çevresindeki brakteler renklenir. Bu sürece fotoperiyodizm denir; gündüz bol ışık ise rengin parlak olmasını sağlar.
Eylül sonu ya da ekim başında başlayın
Missouri Botanik Bahçesi uygulamaya eylül sonu ile ekim başı arasında başlamayı önerir; böylece renk kasım ortasından itibaren belirir.
Her akşam tam karanlık sağlayın
Her akşam 17.00 gibi bitkiyi ışık sızdırmayan bir dolaba koyun ya da üzerine karton kutu kapatın, sabah çıkarın. Kısa bir oda ışığı bile süreci bozabilir.
Gündüz bol ışık verin
Gündüzleri bitkiyi evin en aydınlık penceresine koyun.
Sulamaya ve beslemeye devam edin
Bu dönemde bitki büyümeye devam eder; toprak yüzeyi kurudukça sulayın, dengeli sıvı gübreyi sürdürün.
Renk belirince bırakın
6–8 hafta sonra brakteler belirgin biçimde renklendiğinde karanlık uygulamasına gerek kalmaz.
Atatürk çiçeği ne zaman kızarır, ne zaman çiçek açar?
Doğal koşullarda brakteler günlerin kısaldığı kasım-aralıkta renklenir; RHS'ye göre çiçeklenme aralık ve ocakta olur. Renkli dönem iyi bakımla kış boyunca sürer. "Atatürk çiçeğimin yaprakları kızarmıyor" diyorsanız en olası neden, akşamları açık kalan ışıklardır.
Çiçeklenme Sonrası Bakım, Budama ve Saksı Değişimi
Atatürk çiçeği çiçeklenmeden sonra atılmak zorunda değildir; ilkbaharda budanıp saksısı yenilenen bir bitki yıllarca yaşar. Renk döneminden sonra sulamayı azaltıp bitkiyi dinlendirin, nisan ayında dallarını yaklaşık 10–15 cm'ye kadar kesin ve yaz boyunca büyümesine izin verin. RHS de dalları nisanda yaklaşık 10 cm'ye kadar sertçe kısaltmayı önerir.
Atatürk çiçeği yıllık bakım takvimi
| Dönem | Bitkinin durumu | Ne yapmalı? |
|---|---|---|
| Kasım–şubat | Renkli brakteler, çiçeklenme | Aydınlık, 18–21 °C'lik yer; yüzey kurudukça sulama; gübre yok |
| Mart | Renk solar, yapraklar dökülebilir | Sulamayı azaltın, bitkiyi serin (10 °C'nin üzerinde) bir yerde dinlendirin |
| Nisan | Yeni sürgün hazırlığı | Dalları 10–15 cm'ye budayın, bir boy büyük saksıya alın, gübrelemeye başlayın |
| Mayıs–ağustos | Hızlı yeşil büyüme | Gece sıcaklığı 15 °C'yi geçince yarı gölgeye çıkarın; sürgün uçlarını alarak dallandırın; çelik alın |
| Eylül | Büyüme yavaşlar | Gece serinlemeden içeri alın; ay sonunda karanlık uygulamasına başlayın |
| Ekim–kasım | Brakteler renklenir | Her gece en az 14 saat karanlık, gündüz bol ışık |
Atatürk çiçeği nasıl budanır?
Temiz ve keskin bir makasla her dalı, üzerinde birkaç göz kalacak şekilde kesin. Kesiklerden akan süt özsuya karşı eldiven takın. Yaz boyunca yeni sürgünlerin uçlarını parmakla koparmak, bitkinin daha çok dal ve dolayısıyla daha çok renkli tepe vermesini sağlar.
Saksı değişimi ne zaman yapılır?
Saksı değişimi için en uygun zaman, budamayla aynı dönem olan ilkbahardır. Yeni saksı eskisinden 2–3 cm geniş ve altı delikli olmalı; renkli yapraklar dururken saksı değiştirmeyin. Adım adım uygulama için saksı nasıl değiştirilir rehberimizi izleyebilirsiniz.
Atatürk Çiçeği Nasıl Çoğaltılır?
Atatürk çiçeği en kolay yaz başında alınan gövde ucu çelikleriyle çoğaltılır; RHS ve NC State de bu yöntemi ve köklendirme hormonu kullanımını önerir. Tohumla çoğaltma evde pratik değildir, çünkü saksı çeşitleri çok nadir tohum bağlar.
Sağlıklı bir sürgün seçin
Haziran ya da temmuzda, üzerinde birkaç yaprak bulunan 8–10 cm'lik bir sürgün ucunu bir yaprak boğumunun hemen altından kesin. Eldiven kullanın.
Özsuyu durdurun, alt yaprakları alın
Kesik ucu birkaç saniye ılık suya batırıp akan özsuyu temizleyin. Alt yaprakları alın, uçta 2–3 yaprak bırakın; isterseniz köklendirme hormonu kullanın.
Hafif bir karışıma dikin
Perlit ve torf ya da kokopit karışımı gibi suyu iyi süzen nemli bir ortama 2–3 cm derinlikte dikin.
Ilık ve aydınlık tutun
Doğrudan güneş almayan, ılık bir yerde, toprağı hafif nemli tutarak bekleyin. Kökler genellikle birkaç hafta içinde oluşur.
Suda köklendirme olur mu? Olabilir, ancak çürüme riski yüksektir; nemli perlitli karışım daha güvenilirdir. Çelikle çoğaltmanın genel kurallarını çelik köklendirme nedir yazımızda bulabilirsiniz.
Atatürk Çiçeği Zehirli mi?
Atatürk çiçeği ölümcül zehirli değildir, ancak süt özsuyu tahriş edicidir. Yutulduğunda ağızda ve midede tahriş, bulantı, bazen kusma ya da ishal yapabilir; özsuyu göze gelirse yanma, cilde değerse kaşıntı ve kızarıklık görülebilir. ASPCA, bitkiyi kediler, köpekler ve atlar için tahriş edici özsuyu nedeniyle zehirli bitkiler arasında sayar, ama etkisinin "genellikle abartıldığını" da not eder.
Ölümcül olduğu inancı, 1919'a dayanan kanıtlanmamış bir hikâyeden yayılmıştır. ABD Zehir Danışma Merkezleri Birliği'ne bildirilen 22.793 vakayı inceleyen 1996 tarihli bir çalışmada hiç ölüm görülmemiş, vakaların yüzde 92,4'ünde hiçbir belirti oluşmamıştır.
Lateks alerjisi olanlar dikkat: NC State ve Missouri Botanik Bahçesi, beyaz özsuyun lateks alerjisi olan kişilerde reaksiyon yapabileceğini belirtir. Budama ve çelik alma sırasında eldiven kullanın. Bir çocuk bitkiden yediyse ve belirti varsa Ulusal Zehir Danışma Merkezi'ni (114) arayın; evcil hayvanınızda kusma ya da aşırı salya görürseniz veteriner hekiminize danışın.
Kedi ve köpeği olan evlerde bitkiyi yine de ulaşamayacakları bir yükseklikte tutmak en doğrusudur. Daha güvenli seçenekler için evcil hayvan dostu 12 bitki listemize göz atabilirsiniz.
Atatürk Çiçeği Çeşitleri ve Renkleri
Atatürk çiçeğinin en bilinen rengi kırmızıdır, ancak beyaz, krem, pembe, somon-turuncu ve iki renkli mermer desenli çeşitleri de vardır. Bakımları aynıdır; çeşitler braktelerin rengi, biçimi ve bitkinin boyuyla ayrılır.
Yaygın Atatürk çiçeği renkleri ve örnek çeşitler
| Renk | Örnek çeşit | Görünüm |
|---|---|---|
| Kırmızı | 'Kayla Red', 'Grande Italia' | Klasik yakut kırmızısı brakteler, koyu yeşil yapraklar |
| Beyaz ve krem | 'Alaska' | Buz beyazı brakteler; sade ve modern bir görünüm |
| Pembe | 'Pink Champagne' | Mercan pembesinden koyu güle geçen tonlar |
| Mermer desenli | 'Enduring Marble' | Krem zemin üzerinde gül pembesi geçişler |
Mavi Atatürk çiçeği var mı?
Doğal olarak mavi ya da mor Atatürk çiçeği yoktur. Missouri Botanik Bahçesi'ne göre mavi ve mor bitkiler, beyaz ya da açık pembe brakteli çeşitlerin boyayla püskürtülmesiyle elde edilir; simli görünenler de aynı şekilde sonradan süslenir. Bitki seneye yeniden renklendiğinde doğal rengine döner.
Kataloğumuzda Atatürk çiçeği kırmızı ve beyaz renkte, yaklaşık 40 cm boyunda saksı bitkisi olarak yer alıyor; yanında sezonun diğer klasiği kokina buketleri var. Güncel fiyat ve stok ürün sayfalarında.
Kırmızı Atatürk Çiçeği PointsettiaKlasik kırmızı, yaklaşık 40 cm
Kokina Buketi Red NoelKozalak ve Noel süsleriyle
Kokina Buketi Red HarmonyKırmızı kurdeleli, siyah ambalajda
Kokina Buketi Golden BlushPembe ve altın yılbaşı süsleriyle
Yeni yıla canlı bir renk
Atatürk çiçeği ve kokina buketleri, floristlerimizin hazırladığı kart notunuzla kapıya teslim edilir. İstanbul içi aynı gün teslimatta son sipariş saati 18:00.
Atatürk Çiçeğinin Anlamı ve Faydaları
Atatürk çiçeği dünyanın büyük bölümünde Noel'in ve yeni yılın simgesidir; Türkiye'de de yeni yıl, kutlama ve iyi dilek anlamıyla hediye edilir. Bu anlamın kökü Meksika'dadır: 17. yüzyıldan itibaren Fransisken rahipler bitkiyi Noel kutlamalarında kullanmış, yıldız biçimli brakte dizilişi Beytüllahim yıldızıyla ilişkilendirilmiştir.
ABD'de 12 Aralık, Poinsett'in ölüm yıl dönümü olarak Ulusal Poinsettia Günü kabul edilir. Türkiye'de ise bitkiye geleneksel bir çiçek dili anlamı yüklenmemiştir; kırmızısı sıcaklık ve kutlama, beyazı yeni bir başlangıç ve sadelik dileği olarak yorumlanır. Bu, bitkiye yüklenen modern bir yorumdur.
Atatürk çiçeğinin faydaları nelerdir?
Atatürk çiçeğinin kanıtlanmış asıl faydası dekoratif değeridir: Kışın en karanlık haftalarında evin bir köşesini haftalarca renklendirir. Aztekler bitkiyi boya ve ateş düşürücü olarak kullanmıştır, ancak bu evde kullanılabilecek bir sağlık faydası anlamına gelmez. Özsuyu tahriş edici olduğu için bitkiyi yemeyin, cilde sürmeyin.
Yılbaşında çiçek ve bitkiyle hediye seçmek isteyenler için yılbaşı hediye fikirleri yazımızda Atatürk çiçeği ve kokina listenin başında yer alıyor. Uzun ömürlü bir yeşil hediye arıyorsanız saksı çiçekleri kategorimizi de inceleyebilirsiniz; hediyenize eklemek için kısa notlar en güzel yeni yıl mesajları yazımızda.
Atatürk Çiçeği Hakkında Sık Sorulan Sorular
Atatürk çiçeği evde nerede durmalı?
Atatürk çiçeği bol ve dolaylı ışık alan, 18–21 °C'lik, cereyansız bir yerde durmalıdır. Tül perdeli bir pencerenin yakını idealdir. Kalorifer, soba ve gece soğuyan cam önü yaprak dökülmesine yol açar.
Atatürk çiçeği kaç günde bir sulanmalı?
Sabit bir gün sayısı yoktur; toprağın yüzeyi kuruduğunda bol su verin ve tabakta biriken suyu dökün. Kaloriferli bir evde bu çoğu zaman 4–7 günde bir sulama demektir.
Neden Atatürk çiçeği deniyor?
Kesin bir belge yoktur. Ad, 8 Temmuz 1935'te Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan ve ABD'de "sarışın renkte" yeni bir çiçeğe Gazi Atatürk adı verildiğini bildiren haberle ilişkilendirilir; ancak haberde poinsettia geçmez. Atatürk'ün bu çiçeği çok sevdiği anlatısı ise belgelenmemiş bir rivayettir.
Atatürk çiçeğinin yaprakları dökülüyor, ne yapmalıyım?
Önce soğuk, cereyan ve sulamayı kontrol edin. Bitkiyi 18–21 °C'lik, aydınlık ve cereyansız bir yere alın; toprak ıslaksa kurumasını bekleyin, kuruysa bol sulayın. Kış sonunda, renk döneminden sonra bazı yaprakların dökülmesi ise doğaldır.
Atatürk çiçeğinin ömrü ne kadardır?
Atatürk çiçeği çok yıllık bir çalıdır. Saksıda renkli brakteleri kış boyunca dekoratif kalır; ilkbaharda budanıp saksısı yenilenen bitki yıllarca yaşar ve karanlık uygulamasıyla her sonbahar yeniden renklenir.
Atatürk çiçeğine ne iyi gelir?
Sabit sıcaklık, bol dolaylı ışık ve toprak kuruyunca yapılan sulama iyi gelir. Renk döneminde gübre gerekmez; ilkbaharda budama, yeni saksı ve sıvı gübre bitkiyi güçlendirir.
Atatürk çiçeği zehirli mi?
Ölümcül zehirli değildir, ancak süt özsuyu tahriş edicidir. Yutulursa ağız ve midede tahriş, bulantı ya da kusma yapabilir. ASPCA kedi ve köpekler için zehirli sayar, ancak etkisinin genellikle abartıldığını belirtir; lateks alerjisi olanlar eldivenle dokunmalıdır.
Atatürk çiçeğinin diğer adı nedir?
Atatürk çiçeğinin Latince adı Euphorbia pulcherrima, uluslararası adı poinsettiadır. Türkiye'de yılbaşı çiçeği, ponsetya ve Noel yıldızı adları da kullanılır; Meksika'da nochebuena denir.
Kaynaklar
- Vikipedi, Atatürk çiçeği (1935 tarihli Cumhuriyet haberi dahil)
- Wikipedia, Poinsettia (adı, yayılışı, zehirliliği ve kültürel geçmişi)
- Malumatfuruş, Poinsettia çiçeğinin isminin Atatürk çiçeği olduğu iddiası (1935 gazete haberleri)
- Missouri Botanical Garden, Euphorbia pulcherrima
- Royal Horticultural Society, Euphorbia pulcherrima
- NC State Extension Gardener Plant Toolbox, Euphorbia pulcherrima
- ASPCA, Poinsettia
- Krenzelok, Jacobsen ve Aronis (1996), Poinsettia exposures have good outcomes, American Journal of Emergency Medicine
