Çiçek rehberi · Çiçek kurutma
Çiçek kurutmanın en kolay yolu, tam açmadan hemen önceki çiçekleri yapraklarından arındırıp küçük demetler hâlinde baş aşağı, karanlık, kuru ve havadar bir yere asmak ve 2–3 hafta beklemektir; düz çiçekler kitap arasında 2–4 haftada preslenir, gül, şakayık ve lilyum gibi iri ya da etli çiçekler ise biçimlerini en iyi silika jel içinde 2–7 günde kururken korur.
Hangi yöntemi seçeceğiniz çiçeğin yapısına ve kurumuş çiçeği nasıl kullanacağınıza bağlıdır: Vazoda duracak bir buket için ters asma, çerçeve ya da defter için presleme, şeklinin bozulmaması istenen bir gelin buketi ya da isteme çiçeği için silika jel en iyi sonucu verir. Hangi yöntemi seçerseniz seçin, çiçeği solmaya başlamadan, olabildiğince taze kurutmaya başlamak sonucu belirleyen en önemli adımdır.
Floristlerimize en sık gelen isteklerden biri, söz, nişan ya da yıl dönümünde gelen bir buketin nasıl saklanacağı. Kurutmak, bir çiçeğin anısını aylarca, hatta yıllarca saklamanın en eski yolu; bilinen ilk örnekleri binlerce yıl öncesine, Mısır mezarlarında bulunan çiçeklere kadar uzanır. Bu rehberde evde uygulanabilen beş yöntemi, hangi çiçeğe hangisinin uyduğunu, lilyum ve zambak gibi zor çiçeklerin püf noktalarını ve kurumuş çiçeklerin nasıl saklanacağını anlatıyoruz.
Çiçek Kurutma Nedir, Neden Yapılır?
Çiçek kurutma, kesme çiçeğin içindeki suyu, biçimini ve rengini olabildiğince koruyarak uzaklaştırma işlemidir; böylece birkaç günde solacak bir çiçek, aylarca süs olarak kullanılabilir. En çok özel bir günün anısını saklamak, ev dekorasyonunda kuru buket ve çerçeve kullanmak, el yapımı kart, mum ve hediyeler hazırlamak için yapılır.
Kurutma, çiçeği sonsuza kadar canlı tutmaz: Kurumuş çiçek kırılgan olur, rengi zamanla açılır ve ışıkta solar. Vazodaki taze çiçeğin ömrünü uzatmak istiyorsanız kurutmadan önce çiçeklerin uzun süre canlı kalması için pratik yöntemler yazımızdaki adımları uygulayabilir, çiçek tam solmaya başlamadan kurutmaya geçebilirsiniz.
Kurutmadan Önce: Doğru Çiçek ve Doğru Zaman
Kurutma için en uygun çiçek, tam açmadan hemen önceki ya da yeni açmış, lekesiz ve kuru çiçektir; solmaya başlamış çiçekler kururken yapraklarını döker ve kahverengileşir. Çiçek kurudukça biraz daha açılır, bu yüzden yarı açık bir gül kurutulduğunda tam açmış gibi görünür.
- Erken başlayın: Buketi aldıktan sonra kurutmak istiyorsanız birkaç günden fazla beklemeyin.
- Kuru çiçek seçin: Bahçeden kesiyorsanız sabah çiyi kalktıktan sonra, öğle saatlerinde kesin. Islak çiçek küflenir.
- Yaprakları ayıklayın: Sap üzerindeki yapraklar nem tutar ve kurumayı yavaşlatır; çoğunu koparın.
- Hasarlı taç yaprakları alın: Kenarı kararmış ya da ezilmiş taç yaprakları kuruyunca daha belirgin olur.
Asarak (Hava ile) Çiçek Kurutma Nasıl Yapılır?
Asarak kurutma, çiçekleri küçük demetler hâlinde baş aşağı, doğrudan güneş almayan, kuru ve havadar bir yere asıp 2–3 hafta bekleme yöntemidir; hiçbir malzeme gerektirmediği için en kolay ve en yaygın çiçek kurutma yöntemidir. Baş aşağı asmak, sapın dik ve çiçeğin düzgün kalmasını sağlar. Gül, lavanta, okaliptüs, kuru kafa (limonyum), cipsofilya ve buket aksesuarı otlar bu yöntemle çok iyi kurur.
Çiçekleri hazırlayın
Sap üzerindeki yaprakların çoğunu koparın, sapları istediğiniz boyda kesin ve hasarlı taç yaprakları temizleyin.
Küçük demetler yapın
Beş-on saplık demetler oluşturun; iri çiçekleri tek tek asın. Çiçek başları birbirine değmesin ki aralarında hava dolaşsın.
Lastikle bağlayın
Sapları ip yerine lastikle bağlayın; saplar kurudukça incelir ve lastik onları sıkı tutmaya devam eder.
Baş aşağı asın
Demetleri bir askıya, ipe ya da çiviye baş aşağı asın. Karanlık, kuru ve havadar bir oda, örneğin dolap üstü ya da kiler idealdir; mutfak ve banyonun buharından uzak durun.
2–3 hafta bekleyin
Kurumanın bittiğini taç yapraklar kâğıt gibi hışırdadığında ve sap kolayca kırıldığında anlarsınız.
Sabitleyin ve kullanın
Kurumuş çiçeklere 30 cm uzaktan hafifçe saç spreyi sıkarak dökülmeyi azaltabilirsiniz. Ardından vazoya, çerçeveye ya da fanusa yerleştirin.
Rengi korumak için karanlık şart. Güneşte ya da çok aydınlık bir yerde kuruyan çiçeğin rengi hızla açılır. Kırmızı güller kururken koyulaşıp bordoya döner; bu doğaldır. Beyaz çiçekler ise genellikle krem ve kahverengiye çalar.
Kitap Arasında Çiçek Presleme Nasıl Yapılır?
Presleme, çiçekleri emici kâğıtlar arasına yerleştirip ağır kitaplar altında 2–4 hafta bekleterek düzleştirerek kurutma yöntemidir; çerçeve, defter, kart ve telefon kılıfı gibi düz işler için en uygun yoldur. Papatya, menekşe, hercai, unutmabeni ve tek katlı küçük çiçekler ile yapraklar en güzel sonucu verir.
Çiçeği düzleştirmeye hazırlayın
Kalın çiçekleri ortadan ikiye kesin ya da taç yapraklarını tek tek ayırın. Gül gibi katlı çiçeklerin taç yaprakları ayrı ayrı preslenir.
Emici kâğıt arasına yerleştirin
Kalın bir kitabın sayfalarını korumak için çiçekleri kurutma kâğıdı, kâğıt havlu ya da parşömen kâğıdı arasına, birbirine değmeyecek şekilde dizin.
Ağırlık koyun
Kitabı kapatın ve üstüne birkaç ağır kitap daha yerleştirin. Kitabı nemli olmayan bir odada tutun.
Kâğıtları değiştirin
Üç-dört gün sonra nemlenen kâğıtları kurularıyla değiştirin; bu, küflenmeyi ve kararmayı önler.
2–4 hafta sonra çıkarın
Çiçekler kâğıt inceliğinde ve tamamen kuru olduğunda cımbızla dikkatlice çıkarın, çerçeve ya da kart çalışmasında kullanın.
Preslenmiş çiçekler, el yapımı hediyeler için de harika bir malzemedir; fikirler için sevgiliye el yapımı hediye fikirleri yazımıza bakabilirsiniz. Solmayan bir çiçek arıyorsanız kağıttan çiçek yapımı da başka bir seçenektir.
Silika Jel ve Çiçek Kurutma Kumu ile Kurutma
Silika jelle kurutma, çiçeği hava geçirmez bir kapta, suyu hızla çeken silika jel kristalleriyle tamamen örtüp 2–7 gün bekletme yöntemidir; çiçeğin üç boyutlu biçimini ve rengini evde uygulanabilen yöntemler içinde en iyi bu yöntem korur. Hobi mağazalarında "çiçek kurutma kumu" adıyla satılan ürünlerin çoğu da ince taneli silika jeldir.
- Uygun çiçekler: Gül, şakayık, lilyum, lale, kasımpatı, gerbera, zinya ve gelin buketinden ayrılmış tek çiçekler.
- Uygulama: Kabın dibine 2–3 cm silika dökün, kısa saplı çiçeği yukarı bakacak şekilde yerleştirin, kristalleri kaşıkla taç yaprakların arasına da girecek şekilde yavaşça serpip çiçeği tamamen örtün, kapağı kapatın.
- Süre: İnce çiçeklerde 2–3 gün, gül ve şakayık gibi dolgun çiçeklerde bir haftaya yakın. Fazla bekletmek çiçeği aşırı kırılgan yapar.
- Yeniden kullanım: Silika jel renk değiştiren türdense nem çektikçe rengi döner; fırında düşük ısıda kurutularak yeniden kullanılabilir.
- Güvenlik: Tozunu solumamak için açık havada ya da maskeyle çalışın, çocuklardan uzak tutun ve mutfak kaplarınızı daha sonra yiyecek için kullanmayın.
İrmik, kum ve boraks işe yarar mı? İnce kum, irmik ya da boraksın mısır nişastası veya irmikle karışımı da kurutucu olarak kullanılabilir. Bu malzemeler silika jelden daha yavaş çalışır, kuruma 1–3 hafta sürebilir ve iri tanelilerse taç yaprakları ezebilir. Boraks yutulduğunda zararlı olduğu için çocuk ve evcil hayvanlardan uzak tutulmalıdır.
Mikrodalga, Gliserin ve Saç Spreyi ile Çiçek Kurutma
Mikrodalgada kurutma yalnızca silika jelle birlikte ve kısa aralıklarla yapıldığında işe yarar; gliserin çiçeği kurutmaz, esnek kalacak şekilde korur; saç spreyi ise bir kurutma yöntemi değil, kurumuş çiçeği sabitleyen bir koruyucudur.
Mikrodalgada çiçek kurutma (dikkatli olun)
Çiçeği mikrodalgaya uygun, kapaksız bir kapta silika jelle örtün; yanına içinde su bulunan bir bardak koyun ve 30 saniyelik aralıklarla, toplamda genellikle 1–3 dakika ısıtın. Kabı fırından çıkarınca kristaller çok sıcak olacağı için çiçeği bir gün soğumaya bırakın. Tel, metal kurdele ya da süsleme içeren çiçekleri asla mikrodalgaya koymayın; çok uzun ısıtılan çiçek yanar ve kararır.
Gliserinle gül ve yaprak kurutma
Bir ölçü gliserin ile iki ölçü ılık suyu karıştırın, taze kesilmiş sapları 7–8 cm derinlikte bu karışıma koyun. Bitki birkaç gün ile birkaç hafta içinde karışımı emer; yapraklar kağıt gibi kurumaz, yumuşak ve esnek kalır, rengi genellikle koyulaşır. Bu yöntem çiçekten çok okaliptüs, defne ve manolya gibi yapraklarda başarılıdır.
Saç spreyi ile çiçek kurutma doğru mu?
Saç spreyi çiçeği kurutmaz. Kurumuş çiçeğe 30 cm uzaktan ince bir kat sıkıldığında taç yaprakların dökülmesini ve tozlanmayı azaltır. Taze çiçeğe sıkılan sprey ise kurumayı hızlandırmaz ve yapraklarda leke bırakabilir.
Çiçeğe Göre En İyi Kurutma Yöntemi
Her çiçek aynı yöntemle kurumaz: İnce, az sulu çiçekler asarak kolayca kurur; etli ve iri çiçekler silika jel ister; düz çiçekler preslemeye uygundur. Aşağıdaki tablo, en çok sorulan çiçekler için hangi yöntemin en iyi sonucu verdiğini gösteriyor.
Çiçeğe göre kurutma yöntemi tablosu
| Çiçek | En iyi yöntem | İkinci seçenek | Püf noktası |
|---|---|---|---|
| Gül | Asarak kurutma | Silika jel (biçim için) | Yarı açıkken kurutun; kırmızı gül bordoya döner |
| Lavanta | Asarak kurutma | Tepside serme | Çiçeklerin yarısı açtığında kesin, kokusu daha uzun kalır |
| Papatya | Presleme | Asarak kurutma | Ortası dolgun olduğu için preslemede birkaç gün daha bekleyin |
| Lilyum ve zambak | Silika jel | Taç yaprakları tek tek presleme | Başçıkları (polenli uçları) önceden alın |
| Lale | Silika jel | Taç yaprakları tek tek presleme | Çok su içerir; asarak kurutmada büzüşür |
| Şakayık | Silika jel | Tomurcuk ya da yarı açık hâlde asarak | Tam açmış şakayık kururken yaprak döker |
| Ortanca | Vazoda az suyla kendiliğinden kurutma | Asarak kurutma | Mevsim sonunda, çiçekler kâğıtsılaşmaya başlayınca kesin |
| Cipsofilya, limonyum, okaliptüs | Asarak kurutma | Gliserin (okaliptüs) | En kolay kuruyan buket malzemeleridir |
| Gerbera, kasımpatı | Silika jel | Presleme | Asarak kurutmada taç yapraklar içe kapanır |
| Orkide | Silika jel | Presleme | Etli yapıda olduğu için zordur; sonuç her zaman tutmaz |
Gül, şakayık, lale ve papatyanın kendine özgü yapısı ve bakımı için şakayık çiçeği, lale çiçeği ve papatya çiçeği yazılarımıza bakabilirsiniz.
Lilyum ve Zambak Nasıl Kurutulur?
Lilyum ve zambak kurutulabilir, ama etli ve sulu taç yaprakları nedeniyle asarak kurutmada büzüşüp kahverengileşir; biçimini korumak için en iyi yöntem, başçıkları alındıktan sonra silika jelde 4–7 gün kurutmaktır. Daha kolay bir yol, taç yaprakları tek tek ayırıp kitap arasında preslemektir.
Başçıkları alın
Çiçeğin ortasındaki turuncu polenli başçıkları kâğıt havluyla tutarak koparın; polen kumaşta ve taç yaprakta kalıcı leke bırakır.
Sapı kısaltın
Sapı çiçeğin altından 2–3 cm bırakarak kesin; kurutulmuş lilyumu sonra tel ya da sopayla yeniden saplandırabilirsiniz.
Silika jele yerleştirin
Çiçeği yüzü yukarı bakacak şekilde kristal tabakasına oturtun, taç yaprakların içine ve arasına silika serperek çiçeği tamamen örtün.
Kapağı kapatıp bekleyin
Hava geçirmez kabı 4–7 gün kuru bir yerde tutun; taç yaprakları kâğıt gibi olduğunda çıkarın ve kristalleri yumuşak bir fırçayla temizleyin.
Kediniz varsa dikkat
ABD Gıda ve İlaç Dairesi'ne (FDA) göre gerçek lilyum ve zambak (Lilium) ile gün güzeli (Hemerocallis) türlerinin tüm parçaları, polen ve vazo suyu dahil, kediler için zehirlidir ve az miktarı bile böbrek yetmezliğine yol açabilir. Kuruttuğunuz lilyumları da kedinin ulaşamayacağı yerde tutun, dökülen taç yapraklarını ve polenleri hemen temizleyin.
Buket, Gelin Buketi ve İsteme Çiçeği Nasıl Kurutulur?
Bir buketi kurutmanın en kolay yolu, buketi bozmadan bağını sağlamlaştırıp baş aşağı asmaktır; ancak farklı çiçeklerden oluşan buketlerde en iyi sonuç, buketi açıp her çiçeği kendine uygun yöntemle kurutmak ve sonra yeniden bir araya getirmekle alınır. Gelin buketi ve isteme çiçeği gibi anlamı büyük buketlerde kurutmaya ilk bir-iki gün içinde başlamak önemlidir.
- Süngeri ve suyu çıkarın: Islak çiçek süngeri ve vazo suyu küflenmeye yol açar; aranjmandan çıkardığınız sapları kurulayın.
- Fotoğraf çekin: Buketi açmadan önce fotoğrafını çekin; kurumuş çiçekleri aynı düzende birleştirmek kolaylaşır.
- Çiçekleri ayırın: Güller ve doldurma otlarını asın, lilyum ve şakayıkları silika jele, küçük çiçekleri ve birkaç taç yaprağı preslemeye ayırın.
- Kurdeleyi saklayın: Buketin kurdelesi ve broşu, kurumuş buketi yeniden bağlarken anıyı tamamlar.
- Profesyonel koruma: Çok değerli bir gelin buketi için çiçek koruma ve reçine ile kalıplama hizmeti veren atölyeler de vardır.
Gelin buketinde hangi çiçeklerin kurutmaya daha uygun olduğunu düşünüyorsanız gelin çiçeği modelleri yazımız fikir verir; gül ve lisyantus kuruduğunda biçimini iyi korur, lisyantus çiçeği yazımızda bu zarif çiçeği ayrıntılı tanıttık.
Nane, Papatya ve Lavanta Nasıl Kurutulur?
Nane, melisa ve fesleğen gibi aromatik bitkiler, temizlenip iyice kurulandıktan sonra küçük demetler hâlinde gölgede, havadar bir yerde baş aşağı asılarak ya da temiz bir bez üzerine ince bir tabaka hâlinde serilerek 1–2 haftada kurutulur. Papatya çayı için yalnızca çiçek başları toplanıp tepside, gölgede kurutulur; lavanta ise çiçeklerin yarısı açtığında kesilip asılır.
Güneşte kurutulan aromatik bitkiler hem rengini hem kokusunu kaybeder. Yaprakları ufalanacak kadar kuruyunca saplarından ayırın ve ağzı sıkı kapanan cam kavanozlarda, ışık almayan bir dolapta saklayın. Melisanın yetiştirilmesi ve hasadı için melisa çiçeği yazımıza bakabilirsiniz.
Kurutulmuş Çiçek Nasıl Saklanır?
Kurutulmuş çiçek; doğrudan güneş almayan, nemsiz ve tozdan korunan bir yerde saklandığında genellikle birkaç ay ile bir yıl arasında rengini ve biçimini korur. En büyük düşmanları güneş ışığı (renk solması), nem (küf ve sarkma) ve tozdur.
Güneşten uzak tutun
Kuru buketi pencere önü yerine odanın gölgede kalan bir köşesine koyun; renkler çok daha yavaş solar.
Nemden koruyun
Banyo ve mutfak buharı kuru çiçeği yumuşatır ve küflendirir. Kurutulmuş çiçeği bu odalarda bekletmeyin.
Tozunu nazikçe alın
Saç kurutma makinesini en düşük ve soğuk ayarda, uzaktan tutarak tozları üfleyin ya da yumuşak bir fırça kullanın.
Cam altında saklayın
Fanus, cam kapaklı kutu ve camlı çerçeve, çiçeği hem tozdan hem nemden korur ve ömrünü uzatır.
Kurutulmuş gülden ne yapılır?
Kurutulmuş güller fanusta tek bir anı objesi olarak, preslenmiş taç yapraklar çerçeve ve kartlarda, dökülen yapraklar ise potpuri keselerinde ya da el yapımı mumların üzerinde değerlendirilebilir. Kurutulmuş çiçek çerçevesi yaparken çiçekleri asitsiz bir kartona az miktarda şeffaf yapıştırıcıyla tutturun ve çerçeveyi güneş almayan bir duvara asın.
Kurutma zahmetine girmeden uzun süre dayanan bir gül arıyorsanız, solmayan güllere bakabilirsiniz: Bu güller, özsuyu özel bir koruyucu çözeltiyle değiştirilerek işlenmiş gerçek güllerdir ve suya ya da bakıma ihtiyaç duymaz.
Solmayan Beyaz GülSu ve bakım gerektirmez
Solmayan Pembe GülUzun ömürlü bir anı
Kalp Kutuda 10 Kırmızı Solmayan GülKapaklı kalp kutuda
Pembe Şakayık Buketi PeonySilika jelle kurutmaya uygun
Beyaz Lilyum Buketi LadyZarif beyaz lilyumlar
Kuzguncuk Beyaz Papatya BuketiPreslemeye en uygun çiçek
Anısı saklanacak bir buket
Floristlerimizin taze hazırladığı buketler kart notunuzla kapıya teslim edilir. İstanbul içi aynı gün teslimatta son sipariş saati 18:00.
Çiçek Kurutma Hakkında Sık Sorulan Sorular
Çiçek nasıl kurutulur?
En kolay yol, çiçeklerin yapraklarını ayıklayıp küçük demetler hâlinde baş aşağı, karanlık, kuru ve havadar bir yere asmak ve 2–3 hafta beklemektir. Düz çiçekler kitap arasında preslenir, iri ve etli çiçekler ise silika jelde 2–7 günde kurutulur.
Lilyum kurutulur mu?
Evet, ama zordur. Lilyumun etli taç yaprakları asarak kurutulunca büzüşür; en iyi sonuç, polenli başçıkları alındıktan sonra silika jelde 4–7 gün kurutmakla alınır. Taç yaprakları tek tek preslemek de kolay bir alternatiftir.
Zambak nasıl kurutulur?
Zambak, lilyumla aynı cinsten olduğu için aynı yöntemle kurutulur: Başçıklar alınır, sap kısaltılır ve çiçek silika jelle tamamen örtülerek hava geçirmez bir kapta birkaç gün bekletilir. Kediler için zehirli olduğundan kurusu da onlardan uzak tutulmalıdır.
Gül nasıl kurutulur?
Gülü yarı açıkken yapraklarından arındırın, sapını lastikle bağlayıp baş aşağı, karanlık ve havadar bir yerde 2–3 hafta asın. Biçiminin tam korunmasını istiyorsanız silika jel kullanın; kırmızı güller kururken koyulaşır.
Buket çiçek evde nasıl kurutulur?
Tek tür çiçekten oluşan bir buket bağı sağlamlaştırılıp baş aşağı asılabilir. Karışık buketlerde ise çiçekleri ayırıp her birini uygun yöntemle kurutmak ve sonra yeniden birleştirmek daha iyi sonuç verir. Kurutmaya buketi aldıktan sonraki ilk günlerde başlayın.
Saç spreyi ile çiçek kurur mu?
Hayır, saç spreyi çiçeği kurutmaz. Kurumuş çiçeğe uzaktan ince bir kat sıkıldığında taç yaprakların dökülmesini azaltan bir sabitleyici olarak işe yarar.
Kurutulmuş çiçek ne kadar dayanır?
Güneşten, nemden ve tozdan korunan kurutulmuş çiçek genellikle birkaç ay ile bir yıl arasında rengini korur. Fanus ya da camlı çerçeve içinde daha uzun süre güzel kalır; zamanla renklerin açılması doğaldır.
Çiçek kurutma kumu nedir?
Çiçek kurutma kumu, genellikle ince taneli silika jelden oluşan ve çiçeğin suyunu hızla çeken bir kurutucudur. Çiçek bu kumla tamamen örtülüp kapalı kapta birkaç gün bekletilir; kum fırında kurutularak yeniden kullanılabilir.
