Çiçek rehberi · Bahçe ve saksı çiçekleri
Soğanlı çiçekler, besinlerini toprak altındaki soğan, yumru, korm ya da rizom gibi depo organlarında saklayarak her yıl aynı yerden yeniden çiçek açan bitkilerdir; en bilinenleri lale, sümbül, nergis, çiğdem, kardelen, zambak, frezya, glayöl, dalya ve amarilistir. İlkbaharda açanlar sonbaharda, yazın açanlar ilkbaharda dikilir.
Altın kural, soğanı kendi boyunun yaklaşık üç katı derinliğe, sivri ucu yukarı bakacak şekilde, suyun birikmediği bir toprağa dikmektir. Çiçek solduktan sonra yaprakları kendiliğinden sararana kadar kesmemek, soğanın gelecek yıl yeniden çiçek açmasını sağlar. Türkiye, kardelen, çiğdem, ters lale ve siklamen gibi pek çok soğanlı bitkinin doğal yurdudur; doğadan soğan toplamak yönetmelikle izne bağlıdır, bu yüzden soğanı daima üretimden alın.
İstanbul Çiçekleri olarak her bahar lale, nergis ve frezyayla, her yaz zambakla çalışıyoruz; floristlerimiz bu çiçeklerin hepsinin aynı ailenin üyeleri olmadığını, ama toprak altında benzer bir "kumbara" taşıdıklarını iyi bilir. Bu rehberde soğanlı çiçeklerin ne olduğunu, türlerini ve isimlerini, ne zaman ve ne derinlikte dikileceğini, soğanların nasıl saklanacağını ve Türkiye'nin doğal soğanlılarını korumak için neden doğadan soğan sökülmemesi gerektiğini anlatıyoruz.
Soğanlı Çiçekler Nedir?
Soğanlı çiçekler (soğanlı bitkiler), yılın bir bölümünü toprak altında, etli bir depo organı içinde dinlenerek geçiren çok yıllık bitkilerdir. Botanikte bu gruba "geofit" denir. Bitki, büyüme döneminde yapraklarıyla ürettiği besini toprak altındaki organında biriktirir; yapraklar kuruduktan sonra toprak üstünde hiçbir şey kalmaz. Uygun mevsim geldiğinde bu birikimle hızla filizlenir ve çiçek açar.
"Soğanlı bitki ne demek?" sorusunun pratik cevabı şudur: Tohumdan değil, toprağa dikilen bir soğan ya da yumrudan yetiştirilen çiçek. Türkiye'deki yönetmelik de doğal çiçek soğanını "yılın büyük bir kısmını toprak altında geçiren soğan, yumru, rizom ve kormlar" olarak tanımlar. Yani halk arasında "soğanlı" denen bitkilerin hepsi gerçek soğan taşımaz; bazılarının organı yumru, korm ya da rizomdur.
Soğan, Korm, Yumru ve Rizom Arasındaki Fark
Soğanlı çiçeklerin toprak altındaki organı dört ana tipe ayrılır ve dikim derinliği de bu tipe göre değişir. Gerçek soğan ve kormlar derine, rizom ve bazı yumrular yüzeye yakın dikilir.
Soğanlı bitkilerin toprak altı organları
| Organ | Nasıl tanınır? | Örnek çiçekler | Dikim |
|---|---|---|---|
| Gerçek soğan | Mutfak soğanı gibi üst üste dizilmiş etli katmanlar, altta kök tablası | Lale, nergis, sümbül, kardelen, zambak (lilyum), amarilis, müskari, süs soğanı | Sivri ucu yukarı, boyunun yaklaşık 3 katı derinliğe |
| Korm | İçi katmansız, sert ve yassı; dışı ince kabukla kaplı | Çiğdem, glayöl, frezya | Düz tarafı aşağı, boyunun yaklaşık 3 katı derinliğe |
| Yumru ve kök yumrusu | Şekilsiz, etli şişkinlik; gözlerden sürgün verir | Siklamen, anemon, düğün çiçeği (ranunculus), dalya | Siklamen yüzeye yakın; dalya yaklaşık 15 cm |
| Rizom | Toprağa yatay uzanan kalın gövde | Kana, süsen (bazı türleri), gelin çiçeği (Zantedeschia) | Toprak yüzeyinde ya da hemen altında |
Soğanlı Çiçek Çeşitleri ve İsimleri
En bilinen soğanlı çiçek çeşitleri lale, sümbül, nergis, çiğdem, kardelen, müskari, ters lale, süs soğanı, anemon, düğün çiçeği, frezya, zambak, glayöl, dalya, kana ve amarilistir. Aşağıdaki tablo, her birinin Latince adını, organ tipini, dikim zamanını ve yaklaşık dikim derinliğini bir arada veriyor.
Soğanlı çiçekler ve isimleri: dikim zamanı ve derinliği (İstanbul ve Marmara için yaklaşık)
| Çiçek | Latince ad | Organ | Dikim | Derinlik | Çiçeklenme |
|---|---|---|---|---|---|
| Lale | Tulipa | Soğan | Ekim sonu – kasım | 15–20 cm | Mart – mayıs |
| Sümbül | Hyacinthus orientalis | Soğan | Ekim – kasım | 10–15 cm | Mart – nisan, çok kokulu |
| Nergis | Narcissus | Soğan | Eylül – ekim | 10–15 cm | Ocak – nisan, çoğu kokulu |
| Çiğdem | Crocus | Korm | Eylül – ekim | 8–10 cm | Şubat – mart (sonbahar türleri ekim) |
| Kardelen | Galanthus | Soğan | Eylül – ekim | 8–10 cm | Ocak – mart |
| Müskari (arap sümbülü) | Muscari | Soğan | Eylül – ekim | 8–10 cm | Mart – nisan |
| Ters lale | Fritillaria imperialis | Soğan | Eylül – ekim | 20 cm | Nisan |
| Süs soğanı | Allium | Soğan | Eylül – ekim | 10–20 cm | Mayıs – haziran |
| Anemon (dağ lalesi) | Anemone coronaria | Yumru | Ekim – kasım | 5 cm | Mart – nisan |
| Düğün çiçeği | Ranunculus asiaticus | Kök yumrusu | Ekim – kasım ya da şubat – mart | 5 cm | Nisan – mayıs |
| Frezya | Freesia | Korm | Mart – nisan (saksıda sonbaharda da) | 5 cm | Yaz başı, çok kokulu |
| Zambak (lilyum) | Lilium | Soğan | Ekim – kasım ya da mart – nisan | 15–20 cm | Haziran – ağustos, birçoğu kokulu |
| Glayöl | Gladiolus | Korm | Nisan – mayıs | 10–15 cm | Temmuz – eylül |
| Dalya (yıldız çiçeği) | Dahlia | Kök yumrusu | Nisan – mayıs | Yaklaşık 15 cm | Temmuz – ekim |
| Kana | Canna | Rizom | Nisan – mayıs | Yüzeyin hemen altı | Temmuz – ekim |
| Amarilis | Hippeastrum | Soğan | Saksıda ekim – aralık | Soğanın üçte biri toprak dışında | Kış, dikimden 6–10 hafta sonra |
Lalenin tarihini ve çeşitlerini lale çiçeği, sümbülün bakımını ve anlamını sümbül çiçeği, ters lalenin efsanesini ise ters lale çiçeğinin hikâyesi yazılarımızda ayrıntılı anlattık.
Soğanlı Çiçekler Ne Zaman Dikilir?
İlkbaharda açan soğanlılar (lale, sümbül, nergis, çiğdem) sonbaharda, yazın açan soğanlılar (dalya, glayöl, kana) ilkbaharda dikilir. RHS, ilkbahar soğanlılarının eylül-ekimde, lalenin ise ekim-kasımda dikilmesini; soğuğa hassas yaz soğanlılarının ilkbahar başında toprağa girmesini önerir. İlkbahar soğanlıları çiçek açmak için kışı toprakta, soğukta geçirmek ister; yaz soğanlıları ise dondan zarar gördüğü için toprak ısındıktan sonra dikilir.
Sonbaharda ve ilkbaharda dikilen soğanlı çiçekler
| Özellik | Sonbaharda dikilenler | İlkbaharda dikilenler |
|---|---|---|
| Türler | Lale, sümbül, nergis, çiğdem, kardelen, müskari, ters lale, süs soğanı, anemon | Dalya, glayöl, kana, frezya, sümbülteber, gelin çiçeği (Zantedeschia) |
| Dikim ayı | Eylül – kasım (lale en son, ekim sonu – kasım) | Nisan – mayıs, son don geçtikten sonra |
| Çiçeklenme | Ocak – mayıs | Haziran – ekim |
| Soğuk ihtiyacı | Var; kışı toprakta soğukta geçirmeli | Yok; dona hassastır |
| Kışın ne yapılır? | Toprakta kalır, çoğu birkaç yıl sökülmeden açar | Soğuk ve ıslak bölgelerde sonbaharda sökülüp saklanır |
Sonbaharda diktiğiniz soğanların bahar aylarında hangi sırayla açacağını ilkbaharda açan çiçekler yazımızda, tüm yıl için ekim takvimini ise hangi bitki hangi ayda ekilir rehberimizde bulabilirsiniz.
Çiçek Soğanı Nasıl Dikilir?
Çiçek soğanı, suyun birikmediği gevşek bir toprağa, sivri ucu yukarı bakacak şekilde ve kendi boyunun yaklaşık üç katı derinliğe dikilir. RHS, soğanların çok yüzeysel dikilmesinin sonraki yıllarda çiçek açmamalarına yol açabileceği konusunda uyarır; özellikle nergis bu konuda hassastır. Atölyemizde ve bahçe uygulamalarında izlediğimiz adımlar şöyle:
Sağlam soğan seçin
Dolgun, ağır, küfsüz ve yumuşak lekesi olmayan soğanları alın. Büyük soğanlar daha iri çiçek verir; filizlenmeye başlamış ya da buruşmuş soğanlardan kaçının.
Güneşli ve süzek bir yer belirleyin
Çoğu soğanlı günde en az yarım gün güneş ister. Yağmurdan sonra su birikintisi oluşan yerler soğanları çürütür.
Toprağı hazırlayın
Toprağı bir bel derinliğinde gevşetin. Ağır, killi toprağa kum ya da ince çakıl ve kompost karıştırın; saksıda iyi süzülen bir harç kullanın.
Derinliği ölçün
Soğanın boyunu ölçün ve üç katı derinlikte çukur açın: 5 cm'lik bir lale soğanı için yaklaşık 15 cm. Rizomlar ve siklamen yumruları yüzeye yakın dikilir.
Doğru yönde yerleştirin
Sivri uç yukarı, köklerin çıktığı yassı taban aşağı gelsin. Yönünü anlayamadığınız yumruları yan yatırarak dikebilirsiniz; filiz yolunu kendi bulur.
Aralık bırakın
Bahçede soğanlar arasında en az iki soğan genişliği kadar boşluk bırakın. Doğal görünüm için soğanları sıra yerine öbekler hâlinde dikin.
Üzerini kapatıp sulayın
Çukuru toprakla doldurup hafifçe bastırın ve bir kez bol sulayın. Kış yağmurları yeterliyse sonbahar soğanlarını ilkbahara kadar ayrıca sulamanız gerekmez.
Yeri işaretleyin
Toprak üstünde aylarca hiçbir şey görünmeyeceği için dikim yerine etiket koyun; çapalarken soğanlara zarar vermezsiniz.
Saksıda Soğanlı Çiçek Yetiştirme
Saksıda soğanlı çiçek yetiştirmek için dibi delikli, en az 20–25 cm derinliğinde bir saksı ve iyi süzülen bir harç yeterlidir; saksıda soğanlar bahçeye göre daha sık ve biraz daha sığ dikilebilir. RHS'ye göre saksıdaki soğanlar ikinci yıl daha zayıf çiçek açtığı için her yıl yenilenmeleri en iyisidir; eski soğanları bahçeye aktarabilirsiniz.
Kat kat dikim (lazanya yöntemi)
Aynı saksıya üç kat soğan dikin: En alta lale, ortaya nergis ya da sümbül, en üste çiğdem ve müskari. Böylece saksı şubattan mayısa kadar sırayla çiçek açar.
Kışın evde sümbül ve amarilis
Amarilis soğanı ekim-aralık arasında, üçte biri toprak dışında kalacak şekilde saksıya dikilir ve ılık, aydınlık bir odada birkaç haftada çiçeklenir. Sümbül ise soğuk ön işlemden geçmiş ("hazırlanmış") soğanla, su bardağında ya da saksıda kışın açtırılabilir.
Sulama ve gübre
Harcı nemli tutun ama ıslak bırakmayın. Çiçeklenme yaklaşırken yaprakları sararana kadar domates gübresi gibi potasyumu yüksek bir sıvı gübre verin.
Saksıyı değiştirirken ya da yeni bir saksıya aktarırken dikkat edilecekleri saksı nasıl değiştirilir rehberimizde anlattık. Toprağınızın drenajını artırmak isterseniz harca bir miktar perlit eklemek işe yarar.
Çiçeklenme Sonrası Bakım ve Soğan Saklama
Soğanlı çiçeklerin gelecek yıl yeniden açması için çiçek solduktan sonra yaprakları en az altı hafta, sararıp saman rengine dönene kadar bitkide bırakılmalıdır. Yapraklar bu sürede soğanı bir sonraki yıl için besinle doldurur. Solmuş çiçek sapını dibinden kesin, ama yaprakları kesmeyin, bağlamayın ya da düğümlemeyin.
- Ne zaman sökülür? Yapraklar tamamen kuruduğunda. Lale ve sümbül ağır, ıslak topraklarda yazın sökülüp saklanabilir; nergis, çiğdem ve müskari yıllarca toprakta bırakılabilir.
- Temizlik: Soğanların toprağını silkeleyin, kurumuş kökleri ve gevşek dış kabukları ayıklayın. Yumuşak, küflü ya da hasarlı soğanları atın.
- Kurutma: Soğanları gölgede, havadar bir yerde tepsi üzerinde en az 24 saat kurutun.
- Saklama: Etiketli kâğıt torba, file ya da delikli kutuda serin, kuru ve karanlık bir yerde saklayın. Naylon poşet nem tutar ve soğanı çürütür.
- Yaz soğanlıları: Dalya, glayöl ve kana gibi dona hassas türler, soğuk ve ıslak kış geçen yerlerde sonbaharda sökülür, ilkbaharda yeniden dikilir. RHS, ılıman bölgelerde ve hafif topraklarda bunların 20–25 cm malç örtüsü altında toprakta kalabileceğini belirtir.
Soğanları buzdolabında saklamak: Lale ve sümbül soğanlarını sıcak bölgelerde dikimden önce birkaç hafta buzdolabının sebzeliğinde, kâğıt torbada soğutmak çiçeklenmeyi destekler. Soğanları meyvelerle, özellikle elmayla aynı bölmede tutmayın; meyvelerin salgıladığı etilen gazı çiçek tomurcuğuna zarar verebilir.
Kokulu, Kışın ve Yazın Açan Soğanlı Çiçekler
En kokulu soğanlı çiçekler sümbül, frezya, nergis (özellikle çok çiçekli türleri), zambak ve sümbülteberdir; kışın açanlar kardelen, nergis ve kış çiğdemi, yazın açanlar ise zambak, glayöl, dalya ve kanadır.
Güzel koku yayan soğanlılar
Sümbül, frezya, nergis, beyaz ve pembe zambaklar ile sümbülteber, bir odayı tek başına kokuyla doldurur. Kokulu kesme çiçek arıyorsanız frezya ve lilyum en uzun dayananlardandır.
Kışın açan soğanlılar
Kardelen ve erken nergisler ocak-şubatta, çiğdemler şubat-martta açar. Evde kış çiçeği için amarilis ve hazırlanmış sümbül soğanları idealdir.
Yazın açan soğanlılar
Zambak, glayöl, dalya, kana ve süs soğanı haziran-ekim arasında bahçeye renk katar. Bunların çoğu ilkbaharda dikilir.
Beyaz soğanlı çiçekler
Kardelen, beyaz lale, beyaz sümbül, beyaz zambak, beyaz frezya ve "Thalia" gibi beyaz nergisler, beyaz temalı bahçeler ve gelin buketleri için tercih edilir.
Mevsiminde kesme çiçek olarak bulabileceğiniz soğanlılar için lale, frezya ve lilyum ve zambak kategorilerimize göz atabilirsiniz.
Türkiye'nin Doğal Soğanlıları ve Doğadan Sökme Yasağı
Türkiye, kardelen, çiğdem, ters lale, siklamen (tavşan kulağı), kum zambağı (Sternbergia), müskari ve yabani lale türleri gibi pek çok soğanlı bitkinin doğal yayılış alanıdır ve bu türlerin bir bölümü yalnızca Anadolu'da yetişen endemik bitkilerdir. Bu zenginlik yüzyıllardır yoğun toplama baskısı altında olduğu için doğal soğanların toplanması ve ihracı sıkı kurallara bağlanmıştır.
Doğadan soğan toplamak serbest mi?
Hayır. 21 Mart 2017 tarihli ve 30014 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Doğal Çiçek Soğanlarının Doğadan Toplanması, Üretimi ve İhracatına İlişkin Yönetmelik, doğal türlerin korunması amacıyla toplamayı Tarım ve Orman Bakanlığının belirlediği kota, takvim ve izinlere bağlar. Toplama ancak yetkilendirilmiş firmalarca, onaylı planlara göre ve menşei belgesiyle yapılabilir; milli parklar, tabiat parkları, koruma alanları ve yaban hayatı sahalarında toplama yasaktır. Bazı türlerin doğadan toplanıp ihracı her yıl tamamen yasaklanır. İzinsiz ya da kaçak toplama, nesli tehlikedeki türler için Çevre Kanunu kapsamında işlem görür. Kardelen ve siklamen gibi türler ayrıca uluslararası CITES sözleşmesinin koruması altındadır.
- Doğadan sökmeyin: Yürüyüşte gördüğünüz kardelen, çiğdem ya da yabani laleyi yerinde bırakın; fotoğrafını çekin.
- Üretimden alın: Fidanlık ve bahçe marketlerinden, üretimden geldiği belirtilen soğanları tercih edin.
- Etiketi okuyun: Latince adı ve kaynağı belirtilmeyen, çok ucuz "yabani" soğanlara şüpheyle yaklaşın.
Soğanlı Çiçekler Zehirli mi?
Evet, pek çok soğanlı çiçek, özellikle soğanları yenirse insanlar ve evcil hayvanlar için zehirlidir. ASPCA; laleyi, nergisi ve sümbülü kediler ve köpekler için zehirli bitkiler arasında sayar ve zehirli maddelerin en yoğun soğanda bulunduğunu belirtir. Zambak (Lilium) türleri ise kediler için çok tehlikelidir: ABD Gıda ve İlaç Dairesi'ne (FDA) göre bitkinin tamamı, çiçek tozu ve vazo suyu dahil zehirlidir; bir yaprak parçası, tüylerden yalanan birkaç polen tanesi ya da bir yudum vazo suyu bile üç günden kısa sürede ölümcül böbrek yetmezliğine yol açabilir.
Yaygın soğanlı çiçeklerde zehirlilik (ASPCA ve FDA verilerine göre)
| Çiçek | Kedi | Köpek | Not |
|---|---|---|---|
| Lale | Zehirli | Zehirli | Soğanı en zehirli kısımdır; kusma, ishal, salya |
| Nergis | Zehirli | Zehirli | Soğanı yenirse ciddi belirtiler; vazo suyu da tahriş eder |
| Sümbül | Zehirli | Zehirli | Soğanı en zehirli kısımdır |
| Zambak (Lilium) | Çok zehirli | Zehirli sayılmaz, hafif mide rahatsızlığı olabilir | Kedili evlerde hiç bulundurmayın |
Soğanları çocukların ve evcil hayvanların ulaşamayacağı yerde saklayın; mutfak soğanıyla karışmaması için ayrı ve etiketli kaplarda tutun. Soğan ve yumruları elledikten sonra ellerinizi yıkayın; bazı kişilerde lale ve nergis soğanı ciltte tahrişe yol açabilir. Kediniz varsa güvenli seçenekler için evcil hayvan dostu 12 bitki listemize bakın.
Sık Karıştırılanlar: Soğan Bitki midir, Hangisi Soğanlı Değildir?
Evet, soğan bir bitkidir: Mutfakta kullandığımız kuru soğan (Allium cepa), nergis ve kardelenle aynı familyadan (Amaryllidaceae) gelen, iki yıllık soğanlı bir kültür bitkisidir. Yediğimiz kısım, bitkinin besin depoladığı gerçek soğanıdır. Kuru soğan bahçede bırakılırsa ikinci yıl top şeklinde beyazımsı çiçekler açar; süs soğanları (Allium) da bu çiçekleri için yetiştirilen akrabalarıdır.
Hangisi soğanlı bir bitki değildir?
Gül, papatya, karanfil, menekşe, sardunya, orkide (Phalaenopsis), lavanta ve yasemin soğanlı bitki değildir; tohumla, çelikle ya da fidanla çoğaltılırlar. "Yasemin soğanlı mı?" sorusunun cevabı da hayırdır: Yasemin, odunsu gövdeli bir çalı ya da sarmaşıktır. Lilyum (zambak) ise soğanlıdır; sık sık karıştırılan gerbera ve ayçiçeği değildir.
Bulmacada "soğanlı bir süs bitkisi"
Bulmacalarda "soğanlı bir süs bitkisi" tanımına harf sayısına göre LALE, SÜMBÜL, NERGİS, ZAMBAK, FREZYA ya da GLAYÖL uyar. "Güzel koku yayan soğanlı bir süs bitkisi" tanımında ise en kokulu soğanlılardan SÜMBÜL, NERGİS ve FREZYA öne çıkar. "Soğanlı bir kültür bitkisi" tanımına ise sebzeler arasından SOĞAN, SARIMSAK ya da PIRASA uyar.
Soğanlı çiçeklerin en güzel hâlini görmek için dikim mevsimini beklemenize gerek yok; saksıdaki zambaklarımız ve lale aranjmanlarımız floristlerimiz tarafından hazırlanıp aynı gün teslim edilir. Kedili bir eve göndermeden önce zambak yerine lale ya da başka bir çiçeği tercih edin.
Saksıda Kokulu Pembe LilyumSoğanlı, yaklaşık 65 cm
Saksıda XL Sarı LilyumYaklaşık 60–70 cm boyunda
Saksıda Premium Galaksi LaleDesenli lalelerle
Beyaz Lale BahçesiBembeyaz lalelerle
Turuncu Lale BahçesiBaharın sıcak renkleri
Soğanlı çiçeklerin en güzeli kapınızda
Lale, lilyum ve frezya düzenlemelerimiz kart notunuzla birlikte teslim edilir. İstanbul içi aynı gün teslimatta son sipariş saati 18:00.
Soğanlı Çiçekler Hakkında Sık Sorulan Sorular
Soğanlı çiçekler hangileridir?
En bilinen soğanlı çiçekler lale, sümbül, nergis, çiğdem, kardelen, müskari, ters lale, süs soğanı, anemon, düğün çiçeği, frezya, zambak, glayöl, dalya, kana ve amarilistir. Bunların bazıları gerçek soğan, bazıları korm, yumru ya da rizom taşır.
Soğanlı çiçekler ne zaman ekilir?
İlkbaharda açan lale, sümbül, nergis ve çiğdem gibi soğanlılar eylül-kasım arasında, lale en son ekim sonu-kasımda dikilir. Yazın açan dalya, glayöl ve kana ise son don geçtikten sonra, nisan-mayısta dikilir.
Çiçek soğanı kaç cm derine dikilir?
Genel kural, soğanı kendi boyunun yaklaşık üç katı derinliğe dikmektir. Örneğin 5 cm'lik bir lale soğanı yaklaşık 15 cm derine dikilir. Kana gibi rizomlar ve siklamen yumruları ise yüzeye yakın dikilir.
Soğan çiçeği nasıl bakılır?
Soğanlı çiçekler güneşli, suyu iyi süzen bir yerde, toprak nemli ama ıslak olmayacak şekilde yetiştirilir. Çiçeklenme döneminde potasyumu yüksek bir gübre verin; çiçek solunca sapı kesin, yaprakları ise kendiliğinden sararana kadar bırakın.
Çiçek soğanları nasıl saklanır?
Yapraklar kuruduktan sonra soğanları sökün, toprağını ve kurumuş köklerini temizleyin, gölgede en az bir gün kurutun. Ardından etiketli kâğıt torbada ya da filede serin, kuru ve karanlık bir yerde saklayın; naylon poşet kullanmayın.
Soğana benzeyen çiçekler nelerdir?
Toprak altında soğana benzeyen organ taşıyan çiçekler lale, nergis, sümbül, zambak, amarilis ve kardelendir. Görünüşüyle soğan çiçeğine en çok benzeyen ise top şeklinde mor ya da beyaz çiçekler açan süs soğanıdır (Allium); mutfak soğanının yakın akrabasıdır.
Doğadan çiçek soğanı toplamak yasak mı?
Türkiye'de doğal çiçek soğanlarının doğadan toplanması 2017 tarihli yönetmelikle izin, kota ve menşei belgesine bağlanmıştır; koruma alanlarında toplama tamamen yasaktır ve izinsiz toplama yaptırım gerektirir. Kardelen, çiğdem ya da yabani lale gördüğünüzde yerinde bırakın, soğanı üretimden alın.
Soğanlı çiçekler kedilere zehirli mi?
Evet, lale, nergis ve sümbül kediler ve köpekler için zehirlidir; zehir en çok soğanda bulunur. Zambak (lilyum) ise kediler için çok tehlikelidir; çiçek tozu ve vazo suyu dahil küçük bir miktarı bile ölümcül böbrek yetmezliğine yol açabilir. Kedili evlerde zambak bulundurmayın.
Kaynaklar
- Royal Horticultural Society, How to grow bulbs
- Royal Horticultural Society, Bulbs: Planting tips
- Doğal Çiçek Soğanlarının Doğadan Toplanması, Üretimi ve İhracatına İlişkin Yönetmelik (RG 21.03.2017/30014)
- ASPCA, Lily
- U.S. Food and Drug Administration, Lovely Lilies and Curious Cats: A Dangerous Combination
- ASPCA, Tulip
- Wikipedia, Geophyte
